Επιστήμη, επιστήμονες και... Αϊνστάιν, το θέμα των Πανελλαδικών

Δημοσιεύτηκε στις 07/06/2017 στην κατηγορία Παιδεία  |  3 σχόλια

Με το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας ξεκίνησαν σήμερα οι Πανελλαδικές Εξετάσεις για τους υποψηφίους των Γενικών Λυκείων.

Το θέμα που έπεσε φέτος είναι διασκευή από ομιλία του Ακαδημαϊκού Γρηγόρη Σκαλκέα και οι υποψήφιοι κλήθηκαν να αναπτύξουν τον ρόλο της επιστήμης στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων και τα ηθικά εφόδια του επιστήμονα που θα τον βοηθήσουν να πετύχει αυτό το στόχο.

 

Το θέμα της Γλώσσας είναι το εξής:

 

ΚΕΙΜΕΝΟ

 

Επιστήμη και επιστήμονες

 

H επιστήμη, ως αέναος αγώνας του ανθρώπου για την κατάκτηση της γνώσης, με την οξυδερκή παρατήρηση, τη διαίσθηση και την έρευνα, ανοίγει συνεχώς νέους ορίζοντες και φωτίζει τον νου. Επιστήμη, βέβαια, και τεχνολογία δεν ταυτίζονται, διότι η επιστήμη παραμένει προσηλωμένη στην όλο και πιο βαθιά κατάκτηση της γνώσης, ενώ η τεχνολογία έχει ως επιδίωξη την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης για την υπηρέτηση των τρεχουσών, πρακτικών αναγκών του ανθρώπου. Πολύ χαρακτηριστικά, ο Αϊνστάιν [1879-1955] είχε τονίσει ότι η επιστήμη μπορεί να προσφέρει τα μέσα για την ανάπτυξη σκοπών, τους οποίους έχουν οραματιστεί προσωπικότητες που διαθέτουν υψηλά ηθικά ιδανικά. Εάν βέβαια ο Αϊνστάιν είχε ζήσει ολόκληρο τον εικοστό αιώνα, με επαναστάσεις, παγκοσμίους θερμούς και ψυχρούς πολέμους, αλλά και δοξασμένο από τη ραγδαία ανάπτυξη των θετικών επιστημών και της τεχνολογίας, ίσως προβληματιζόταν περισσότερο. Η προώθηση των φυσικών επιστημών και η έκρηξη της τεχνολογίας, η οποία έχει προσλάβει φρενήρεις ρυθμούς στην εποχή μας, εγείρουν απορίες και συγκλονιστικά ερωτήματα. Η επιστήμη αναπτύσσεται συνήθως σε σχέση με τις πρακτικές ανάγκες των ανθρώπων, ακολουθεί όμως βασικά την εξέλιξη μιας κοινωνίας και αντικατοπτρίζει το συγκεκριμένο πνευματικό και ηθικό της επίπεδο. Όμως η τεχνολογία, που βελτίωσε σημαντικά τις συνθήκες της ζωής μας, βοήθησε ή εμπόδισε τον άνθρωπο να γίνει περισσότερο άνθρωπος;

 

Τα ευγενή ιδεώδη του ανθρωπισμού διασύρθηκαν και υπονομεύθηκαν στις μέρες μας. Η σύγχυση πραγματικών και πλασματικών αναγκών, η πνιγηρή εντατικοποίηση του ρυθμού της ζωής στις μεγαλουπόλεις, η εσωτερική μοναξιά, το άγχος και η αγωνία αλλοτριώνουν βαθύτατα και παρεμποδίζουν την πνευματική ολοκλήρωση των ανθρώπων. Μέσα στο κλίμα αυτό ζει, μεγαλώνει και εργάζεται ο σύγχρονος επιστήμονας. Ο επιστήμονας βαρύνεται με πολύμορφη ευθύνη για τη γνώση που κατά κάποιον τρόπο παράγει και οφείλει να προβλέπει οποιοδήποτε πιθανό κίνδυνο που θα μπορούσε να προέλθει από τη χρήση της –ή την κατάχρησή της– στο μέλλον για τον άνθρωπο και για την οικουμένη. Πρέπει να αποφασίζει με άγρυπνη συνείδηση και υπευθυνότητα εάν τα αποτελέσματα των ερευνών του πρέπει τελικά να εφαρμοσθούν. Κάθε επιστημονικό επίτευγμα πρέπει να εξετάζεται όχι μόνο ως γνωστική ή υλική κατάκτηση, αλλά και για το αν θα αποβεί ευεργετικό ή επιζήμιο, ή και καταστρεπτικό, για την ύπαρξη του ανθρώπου. Τον έλεγχο αυτό κανένας άλλος δεν μπορεί ή δεν επιτρέπεται να επιβάλλει στη συνειδητή ελευθερία του επιστήμονα παρά μόνον η συναίσθηση της ανθρώπινης και γενικά της κοινωνικής του ευθύνης. Δυστυχώς, όμως, οι αποφάσεις για τη χρησιμοποίηση από τη σύγχρονη τεχνολογία επιστημονικών γνώσεων και ανακαλύψεων δεν ανήκουν πάντοτε στην απόφαση ή στη σύμφωνη γνώμη εκείνων που τις ανακάλυψαν, ούτε οι πολλαπλές συνέπειες από τη χρήση τους έχουν όσο και όπως θα άρμοζε υπολογισθεί. Για τούτο, συχνά οι στόχοι μιας ερευνητικής πορείας διασπείρονται.

 

Πολλοί διάσημοι ερευνητές δεν μπόρεσαν να προβλέψουν τις πρακτικές εφαρμογές των ανακαλύψεών τους. Για να παραμείνουν όμως οι στόχοι της επιστήμης ανθρωποκεντρικοί, κρίνεται απολύτως αναγκαίος ο επανακαθορισμός τους από «προσωπικότητες με υψηλά ηθικά ιδανικά», κατά τον Αϊνστάιν, δηλαδή από έντιμους, συνεπείς και ανιδιοτελείς, διορατικούς, ειλικρινείς και αντικειμενικούς ανθρώπους- επιστήμονες.

 

Γρηγόρης Σκαλκέας, Διασκευή από ομιλία στην Ακαδημία Αθηνών.

 

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (90-110 λέξεις).
Μονάδες 25
Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε , σύμφωνα με το κείμενο, τις παρακάτω προτάσεις γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος:
α. Η επιστήμη και η τεχνολογία ταυτίζονται ως προς τους στόχους τους.
β. Η επιστήμη στοχεύει αποκλειστικά στην ικανοποίηση των πρακτικών αναγκών του ανθρώπου.
γ. Οι ανθρωπιστικές αξίες υπονομεύτηκαν στην εποχή μας.
δ. Ο επιστήμονας έχει ευθύνη για τη χρήση της επιστημονικής γνώσης που παράγει.
ε. Επιστήμονες υψηλών ιδανικών θα συμβάλουν στη διατήρηση του ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα της επιστήμης.
Μονάδες 10
Β2. α) Να βρείτε έναν από τους τρόπους ανάπτυξης της πρώτης παραγράφου του κειμένου «Η επιστήμη ... ηθικά ιδανικά» (μονάδες 2) και να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στο κείμενο (μονάδες 2).
Μονάδες 4
β) Ποια νοηματική σχέση εκφράζουν οι παρακάτω διαρθρωτικές λέξεις ή φράσεις (με έντονη γραφή στο κείμενο):
βέβαια (1η παράγραφος)
εάν (2η παράγραφος)
όμως (2η παράγραφος)
για τούτο (5η παράγραφος)
δηλαδή (6η παράγραφος)
Μονάδες 5
Β3. α) Να ξαναγράψετε τις ακόλουθες προτάσεις του κειμένου, αντικαθιστώντας τις υπογραμμισμένες λέξεις με άλλες συνώνυμες, χωρίς να αλλάζει το νόημα:
- Η επιστήμη ως αέναος αγώνας του ανθρώπου.
- η επιστήμη παραμένει προσηλωμένη στην κατάκτηση της γνώσης.
- Η προώθηση των φυσικών επιστημών και η έκρηξη της τεχνολογίας [...] εγείρουν απορίες.
- το άγχος και η αγωνία αλλοτριώνουν [...] την πνευματική ολοκλήρωση των ανθρώπων.
- κάθε επιστημονικό επίτευγμα [...] θα αποβεί [...] καταστρεπτικό.
Μονάδες 5
β) Να δώσετε τα αντώνυμα των παρακάτω υπογραμμισμένων λέξεων του κειμένου:
- συγκεκριμένο (2η παράγραφος)
- βελτίωσε (2η παράγραφος)
- ευθύνη (4η παράγραφος)
- υλική (4η παράγραφος)
- ελευθερία (4η παράγραφος)
Μονάδες 5
Β4. α) «Η σύγχυση πραγματικών...των ανθρώπων.» (3η παράγραφος) Τι επιτυγχάνει ο συγγραφέας με το ασύνδετο σχήμα;
Μονάδες 3
β) «Όμως η τεχνολογία...περισσότερο άνθρωπος;» (2η παράγραφος) Τιεπιδιώκει ο συγγραφέας με τη χρήση του ρητορικού ερωτήματος ;
Μονάδες 3
Γ1. Στην τελετή αποφοίτησης του σχολείου σας ως υποψήφιοι/ες φοιτητές/τριες και μελλοντικοί/κές επιστήμονες εκφωνείτε μια ομιλία 500-600 λέξεων στην οποία εστιάζετε σε δύο άξονες:
α) στον ρόλο της επιστήμης στην αντιμετώπιση των σημαντικότερων, κατά τη γνώμη σας, σύγχρονων προβλημάτων και
β) στα ηθικά εφόδια του επιστήμονα που θα του επιτρέψουν να υπηρετήσει αυτό τον στόχο.
Μονάδες 40

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)
1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω- πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω- πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων , αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας, να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει.
4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:

 

Γιατί η τακτική Βασιλόπουλου για το γήπεδο, βλάπτει σοβαρά τα συμφέροντα της πόλης

 

Η δημοτική Αρχή αποκαλύπτει μόνη της τη διχαστική της αντίληψη

 

Τα άκρα παίρνουν το πάνω χέρι στην πόλη, με τη διχαστική πολιτική Βασιλόπουλου

 

Οι συνέπειες μιας άφρονος πολιτικής

 

Τα δυο πρόσωπα του Άρη Βασιλόπουλου

 

Οι Σεφερλήδες της Φιλαδέλφειας

 

Ληγμένο κοτόπουλο από το κοινωνικό παντοπωλείο- εμμονή ο πόλεμος σε ΑΕΚ και... καπιταλισμό

 

Μια ανακοίνωση της Δύναμης Πολιτών, που προσβάλλει τη νοημοσύνη των πολιτών

 

Στην πραγματικότητα δεν θέλουν την ΑΕΚ στη Νέα Φιλαδέλφεια

 

Πλήρης επιβεβαίωση της "Αλήθειας"

 

Ω! Απόλλωνα!

 

"Θανάση, θα έλθω να έλθω να μου δώσεις να ξεγεννήσω μια γυναίκα"

 

Μια συνέντευξη αποκαλυπτική για τις πραγματικές προθέσεις Βασιλόπουλου

 

Μπερδεύουν ακόμα την ΑΕΚ με την Πέρα Κλουμπ

 

Ο πρώτος που παρανομεί

 

Μη διχάζετε άλλο την πόλη κύριε δήμαρχε. Πάρτε ενωτικές πρωτοβουλίες, τώρα!

 

Μια ανακοίνωση του δήμου, που θα μείνει στην ιστορία  

 

 

Γράψτε την άποψή σας

ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ (08/06/2017 09:06)

Ενδιαφέροντα αποσπάσματα από δύο «επίκαιρα» κείμενα του Γ. Σκαλκέα.
«1. Στην Ελλάδα έχει γίνει ένα λάθος. Οι νέοι δεν κατατοπίζονται για το ποιο επάγγελμα τους αρμόζει, καθώς και δεν γνωρίζουν τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν. Επίσης δεν υπάρχουν επίσημες στατιστικές του κράτους που να καθορίζουν τις ανάγκες της κοινωνίας για τα διάφορα επαγγέλματα. Στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης και στην Αμερική μόνο το 20% - 30% των αποφοίτων λυκείου πάει στο πανεπιστήμιο. Εδώ θέλουν να πάνε όλοι. Διαθέτουμε 72.000 γιατρούς για δέκα εκατομμύρια πληθυσμού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας λέει ότι η χώρα μας έχει ανάγκη από περίπου 15.000 - 20.000 γιατρούς. Αυτό σημαίνει τη δημιουργία επιστημονικού προλεταριάτου. Και όταν ένας επιστήμονας αισθάνεται ότι ανήκει σε ένα προλεταριάτο είναι πολύ πιο επικίνδυνος για χρηματισμό, διότι αυτός που έχει μάθει να κάνει μια τέχνη θα τα βγάλει πέρα και θα ζήσει. Ο γιατρός που σπούδασε 15 χρόνια, τι θα κάνει;». (‘Κ’ 06.03.2016)

ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ (08/06/2017 09:06)

«2. . . . Σωστή και εμπνευσμένη διοίκηση δεν είναι όμως δυνατή αν στον χώρο του πανεπιστημίου δεν πνέει ηρεμία, γαλήνη και πλήρης ελευθερία, ώστε να γίνεται απρόσκοπτη η διακίνηση ιδεών. Η επιστήμη φύεται μόνον όπου υπάρχει ελευθερία και η έρευνα καρποφορεί χωρίς παρωπίδες. Αυτά προστατεύονται από τον θεσμό του πανεπιστημιακού ασύλου. Τι είναι όμως πανεπιστημιακό άσυλο; Οι εκβιασμοί καθηγητών, οι κακοποιήσεις φοιτητών, η καταστροφή και η λεηλασία ερευνητικών εργαστηρίων, αμφιθεάτρων, γραφείων, έργων τέχνης, ή οι εμπρησμοί και οι βόμβες Μολότωφ, όπως γίνεται στα ελληνικά ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα από πρόσωπα που οπωσδήποτε δεν είναι όλα φοιτητές; Οι βίαιες αυτές πράξεις δικαιολογούνται σε επαναστατικές περιόδους για την ανατροπή ανελευθέρων καθεστώτων, αλλά όχι βέβαια σε δημοκρατικές χώρες όπως η Ελλάδα.

ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ (08/06/2017 09:07)

«3. Η αποκατάσταση και η προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου, όπως ισχύει σε όλες τις δημοκρατικές χώρες της Γης, πρέπει να είναι η κορυφαία προτεραιότητα της πολιτείας. Δημοκρατία δεν νοείται όταν το πανεπιστημιακό άσυλο έχει καταλυθεί και τα τεμένη της επιστήμης έχουν μετατραπεί σε χώρους αναρχίας. . . .» (‘ΒΗΜΑ 10/09/2006)

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Τι έχει η Χαλκίδα που δεν έχει η Φιλαδέλφεια- Χαλκηδόνα;

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 6ο Θερινό Νεανικό Τουρνουά του ΣΟΝΦ

Πολιτικής και Σκουπιδιών, γωνία...

Άλλη μια χρονιά έφτασε στο τέλος της για τις Ακαδημίες του Αττάλου

Τελευταίο χωριό παραγωγών πριν το καλοκαίρι

Μερικά ερωτήματα στον τωρινό και τους προηγούμενους δημάρχους αυτής της πόλης

Πόσο καιρό ξέρατε κύριε Βασιλόπουλε ότι λήγουν οι συμβάσεις για την καθαριότητα;

Ποια «πύλη» ενημέρωσης του δήμου;

Ο Κώστας Γαβρόγλου την Τρίτη στο ΠΠΙΕΔ

Καλό καλοκαίρι από την Πολιτιστική Αναγέννηση

Ένας χρόνος Coffee and Friends, το απόγευμα της Κυριακής

«Ο Αχόρταγος» αύριο στο ΠΠΙΕΔ από το Δεύτερο Γυμνάσιο Νέας Φιλαδέλφειας

Κλήδονας 2017: Μαζεύτηκε ο δήμος στις σπατάλες, αλλά...

Σαράντα χρόνια, μονιμοποιήσεις συμβασιούχων!

Οι «περίεργες» σχέσεις της δημοτικής Αρχής Βασιλόπουλου με εργολάβους του δήμου...

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Εκδήλωση του τοπικού ΠΑΣΟΚ για την ενότητα της κεντροαριστεράς
Xρήστης: παμπάλαιος λοχαγός
Προς τους κάποτε συντρόφους μου: Κανονίστε να ξεφτιλίσετε κι άλλο το πάλαι ένδοξο ΠΑΣΟΚ και να συνεργαστείτε στις δημοτικές με τη ΔΠ. Κανονί...

Πολιτικής και Σκουπιδιών, γωνία...
Xρήστης: Πως να αποκτήσετε κήπο σε 2+1 απλά βήματα
Με τα σκουπίδια θ´ ασχολούμαστε τώρα ? Προέχει το πρότζεκτ "πως να αποκτήσετε κήπο αν δεν έχετε". Απλό προτζεκτάκι σε 2+1 απλά (άμα έχεις τα...

Πολιτικής και Σκουπιδιών, γωνία...
Xρήστης: Felix
@ (27/06/2017 13:20) Μα τι λέτε ;;; Αριστερός δήμαρχος βρίσκεται (σύμφωνα με τα γραφόμενά σας) σε ένα: "μπλοκο ευσωμων σχεδον γιγαντοσωμων σ...

Ο Κώστας Γαβρόγλου την Τρίτη στο ΠΠΙΕΔ
Xρήστης: Τσολιάς (όχι της Ελληνοφρένειας) ο original (όχι ο 21)
Αυτή την ώρα, που γράφω αυτό το σχόλιο, έχει ξεκινήσει η εκδήλωση του συγκυβερνώντος (με τους ανέλ προς το παρόν) κόμματος, με θέμα που έχει...

Ο Κώστας Γαβρόγλου την Τρίτη στο ΠΠΙΕΔ
Xρήστης: @ Anonymous
Είδαμε από το νομοσχέδιο και τις από δηλώσεις του για το άσυλο και τους ρωμαλέους φοιτητές...

Πολιτικής και Σκουπιδιών, γωνία...
Xρήστης: Μα κε κάντζο
https://www.youtube.com/watch?v=9esB5Z2BdeA...

Πόσο καιρό ξέρατε κύριε Βασιλόπουλε ότι λήγουν οι συμβάσεις για την καθαριότητα;
Xρήστης: @Απίστευτο
Στενοχωριέσαι Αρούλη; Και τα χειρότερα έρχονται....

Πολιτικής και Σκουπιδιών, γωνία...
Xρήστης: Άρης Κάντζος ή Γερμανός
Προσπαθησαμε να ελθουμε σε επικοινωνια με τον δημαρχο της πολης μας αλλα δεν κατεστη αυτο δυνατο μεσω τηλεφωνου. Δια ζωσης και παλι δε γινετ...

Πολιτικής και Σκουπιδιών, γωνία...
Xρήστης: ΑΝΩΝΥΜΟΣ
@ ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ ΌΛΟΙ άνεργοι του πολύπαθου ιδιωτικού τομέα για τους οποίους δεν συγκινείται κανένας. Για τους οποίους ούτε συγκεντρώσεις ούτε σ...

Πόσο καιρό ξέρατε κύριε Βασιλόπουλε ότι λήγουν οι συμβάσεις για την καθαριότητα;
Xρήστης: Β.Β.
@ Απίστευτο....... Από τώρα στεναχωριέσαι βρε χαζούλη;;; Το 2019 που ούτε ψηφοδέλτιο δεν θα συμπληρώσεις και τα ποσοστά της ΔΠ στη Φιλαδέλφ...

Μερικά ερωτήματα στον τωρινό και τους προηγούμενους δημάρχους αυτής της πόλης
Xρήστης: Ναι Διαμαντή
"Πιστεύεις ότι μπορείς να βάλεις την ατζέντα; " Μπορείς δηλαδή να ακολουθήσεις τα ψέμματα, το φαγοπότι του δημοσίου χρήματος, την προκλητικ...

Πολιτικής και Σκουπιδιών, γωνία...
Xρήστης: ΘΗΡΑΜΕΝΗΣ
Και σε μιαν άκρη 1,5 εκατομμύριο άνεργοι. Χωρίς φωνή, χωρίς «ισχύ» αλλά με ανάγκες όπως ο καθένας από μας, περιμένουν μια ευκαιρία απασχόλησ...

Μερικά ερωτήματα στον τωρινό και τους προηγούμενους δημάρχους αυτής της πόλης
Xρήστης: Διαμαντής
@09.39 Για το μόνο που μπορείς να είσαι σίγουρος/η είναι ότι θα συνεχίσω τις αποκαλύψεις μου- όσο βρίσκω πράγματα και -προφανώς- όσο έχω την...

Ο Κώστας Γαβρόγλου την Τρίτη στο ΠΠΙΕΔ
Xρήστης: Anonymous
Μακράν σοβαρότερος ο κυβερνητικός Σύριζα από το τσούρμο των λαφαζαναίων, ανταρςέων, δενπληρώνω και ζωηκωνσταντοπουλου....

Πόσο καιρό ξέρατε κύριε Βασιλόπουλε ότι λήγουν οι συμβάσεις για την καθαριότητα;
Xρήστης: Ρεντότο
@ Απίστευτο Ε ! Αφού στεναχωριέσαι να μπαίνεις στον (Λαϊκό) Παρατηρητή για να παίρνεις τα πάνω σου. Εχεις ανάγκη από μυθοπλασίες για να ξεχ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©