Πού χάθηκαν οι αγανακτισμένοι (και οι φίλοι τους);

Δημοσιεύτηκε στις 24/11/2015 στην κατηγορία Παρεμβάσεις  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Νίκου Μαραντζίδη

 

Η​​ ιστορία είναι λίγο πολύ γνωστή σε όλους. Το «κίνημα των αγανακτισμένων» ξεκίνησε στις 25 Μαΐου 2011 ως διαμαρτυρία ενάντια στην ψήφιση των μέτρων λιτότητας του μνημονίου και διήρκεσε σχεδόν δύο μήνες, μέχρι τα τέλη Ιουλίου. Και στη συνέχεια όμως, μια σειρά από κινητοποιήσεις, όπως τα γεγονότα της 28ης Οκτωβρίου 2011, που είχαν ως αποτέλεσμα τη διάλυση της παρέλασης στη Θεσσαλονίκη, συνδέονται με το κίνημα αυτό.
 
Οι «αγανακτισμένοι» εξέφρασαν ένα συλλογικό αίσθημα κοινωνικής αδικίας, εξαιτίας των σκληρών μέτρων του μνημονίου, ενάντια στο οποίο εξεγέρθηκαν. Προχώρησαν όμως και παραπέρα, καλώντας τη χώρα να αναζητήσει τον δρόμο της «πραγματικής δημοκρατίας», που θα έδινε πίσω τη χαμένη λαϊκή κυριαρχία και εθνική αξιοπρέπεια. Αν και εξέφραζαν ένα μείγμα από πολύ διαφορετικά ιδεολογικά ρεύματα, από την άκρα αριστερά έως την άκρα δεξιά, οι Ελληνες αγανακτισμένοι κατάφεραν να υποτάξουν τις διαφορές τους και να ενωθούν απέναντι στον κοινό εχθρό, που υποτίθεται πως ήταν οι μνημονιακές ελίτ και οι ξένοι δανειστές.
 
Χάρη στο μέγεθός τους και στην πρωτοτυπία των συγκεντρώσεών τους (χωρίς κομματικές σημαίες και κομματικά ελεγχόμενους κεντρικούς ομιλητές), κυριάρχησαν ως θέμα στα μέσα ενημέρωσης (τόσο στα παραδοσιακά όσο και στα νέα μέσα κοινωνικής δικτύωσης) και άγγιξαν τις ευαίσθητες ιδεολογικές χορδές της πλειοψηφίας των πολιτών. Σύμφωνα με τις έρευνες κοινής γνώμης, το 90% των Ελλήνων είχαν θετική στάση έναντι του κινήματος των αγανακτισμένων και ένας στους τέσσερις πολίτες δήλωνε πως είχε συμμετάσχει στις κινητοποιήσεις τους.
 
Οι αγανακτισμένοι πέτυχαν να συνδυάσουν υλιστικές διεκδικήσεις (ενάντια στις περικοπές και στις αυξήσεις των φόρων) με ισχυρές και βαθιές ηθικές επικλήσεις (η διεκδίκηση της αξιοπρέπειας και της εθνικής ανεξαρτησίας). Αυτή ήταν και η μεγάλη επιτυχία του κινήματός τους. Ουσιαστικά, όπως αρκετοί μελετητές έχουν επισημάνει, οι αγανακτισμένοι μετέτρεψαν την αντίθεσή τους στο μνημόνιο από οικονομική (ή συντεχνιακή) υπόθεση σε κοινωνικο-πολιτισμική διαμαρτυρία, βασισμένη στην ιστορία και στην ηθική. Γι’ αυτό, εξάλλου, και το μνημόνιο δεν χαρακτηρίστηκε από αυτούς απλώς ως μία λανθασμένη οικονομική επιλογή, αλλά ως μια συνειδητή πολιτική πράξη που είχε στόχο την υποδούλωση της χώρας μας στα ξένα συμφέροντα. Η ηθικής φύσεως αυτή ρητορική επέτρεψε ουσιαστικά σε όλους τους πολίτες να δουν τον εαυτό τους ως μέρος του κινήματος. Αλλωστε, όπως ο πολιτικός επιστήμονας Bruce Jones έχει υποστηρίξει, ακόμη κι όταν οι άνθρωποι ενεργούν με τον πλέον εγωιστικό τρόπο έχουν ανάγκη να φαντασιώνονται ανιδιοτελή κίνητρα.
 
Οι αγανακτισμένοι επηρέασαν τις πολιτικές εξελίξεις με τρόπο καθοριστικό. Το πολιτικό σύστημα μετά τα γεγονότα του Οκτωβρίου 2011 οδηγήθηκε με μεγάλη ταχύτητα στην αποσύνθεση. Η κυβέρνηση Παπανδρέου έπεσε, και η νέα κυβέρνηση Παπαδήμου, παρά τη διευρυμένη κοινοβουλευτική της παρουσία, υπήρξε ασταθής. Το σταθερό δικομματικό πλαίσιο της μεταπολίτευσης γκρεμίστηκε μέσα σε λίγους μήνες.
 
Τον Μάιο του 2012, οι εκλογές ανέδειξαν ένα κοινοβουλευτικό τοπίο ακραίου και πολωμένου πολυκομματισμού. Στις εκλογές εκείνες οι αντιμνημονιακές δυνάμεις κέρδισαν το 61% των ψήφων (ποσοστό σχεδόν ίδιο με αυτό του «όχι» του δημοψηφίσματος).
 
Από εκεί και ύστερα οι αγανακτισμένοι εξαφανίστηκαν. Κατά μία έννοια, έγιναν και αυτοί θύματα της επιτυχίας τους, όπως θα έλεγε και ο νυν υπουργός Οικονομικών. Είναι αλήθεια πως αρκετοί από τους κινητοποιημένους εκείνης της περιόδου απολαμβάνουν σήμερα θέσεις ευθύνης (και εξουσίας) στον κυβερνητικό συνασπισμό των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Γενικότερα, η αφομοίωση από τους μηχανισμούς του κοινοβουλευτισμού και της εκτελεστικής εξουσίας και η διεκδίκηση των κρατικών θέσεων ως λείας υπήρξε για κάποιους από τους πρώην εξεγερμένους μια διαδικασία κυνική και αδίστακτη.
 
Το χειρότερο χτύπημα στους αγανακτισμένους αποτέλεσε, βέβαια, η συνθηκολόγηση του τρίτου μνημονίου, μετά μάλιστα τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, που αποτέλεσε το κρεσέντο της αντιμνημονιακής πάλης. Σε εκείνη ακριβώς τη στιγμή καταγράφηκε μια βαθιά ιδεολογική ήττα και αποκαλύφθηκε, στα έκπληκτα μάτια πολλών πολιτών που είχαν πιστέψει το αντίθετο, η επικίνδυνη αυταπάτη που καλλιεργήθηκε στις πλατείες. Για να το πούμε με απλά λόγια: οι αγανακτισμένοι δεν υπάρχουν πια γιατί, τόσο αυτοί όσο και οι οργανικοί τους διανοούμενοι που σκόρπισαν πλέον στους πέντε ανέμους (ή ανέλαβαν θέσεις εξουσίας στη μνημονιακή πλειοψηφία), ηττήθηκαν κατά κράτος τόσο στο πεδίο της ιδεολογίας όσο και στο πεδίο του πραγματισμού. Οι πιο ευφυείς ή κυνικοί αναγνωρίζουν τα προγενέστερα λάθη τους και αλλάζουν σελίδα. Οι πιο συνεπείς ή νάρκισσοι επιχειρούν να ανασυγκροτηθούν και κυρίως να βρουν τρόπους να ανακάμψει το ταπεινωμένο από την αποτυχία φρόνημά τους. Δεν θα είναι πολύ εύκολο νομίζω.
 
Η συντριβή των αγανακτισμένων στο επίπεδο της ιδεολογίας είναι ένα θετικό σημάδι για το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας. Ομως δεν φτάνει. Χρειάζεται να συγκροτηθεί ένα θετικό κίνημα πολιτών που θα επαναφέρει τη χώρα στις ράγες του ευρωπαϊκού ορθολογισμού και του Διαφωτισμού. Ενα τέτοιο κίνημα πολιτών δεν είναι υπόθεση των πλατειών του λαϊκισμού.
* Ο κ. Νίκος Μαραντζίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα.
Η Καθημερινή

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Τίμησαν όσους προσπάθησαν στην καταστροφή στο Μάτι, οι Εθελοντές Πολιτικής Προστασίας

Η Επαναστατική Κίνηση για το στέκι νεολαίας

Θλίψη στην πόλη: Έφυγε από τη ζωή ο καθηγητής Δημήτρης Αλαφάκης

ΑΕΚ - Άρης...

Νίκη στο μεγάλο ντέρμπι και μόνος δεύτερος ο Ιωνικός

Έκοψε την πίτα του ο τοπικός ΣΥΡΙΖΑ

Έκοψε την πίτα της η τοπική Νέα Δημοκρατία

Νέο μπαράζ φορολογικών ελέγχων - ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο της εφορίας

SOS για τη γρίπη: Στους 38 οι νεκροί - 20 θύματα σε μία εβδομάδα

Δραγασάκης: Αν χρειαστεί, τις τράπεζες θα τις πληρώσει και πάλι ο φορολογούμενος!

Πώς χάνουν χρήματα μισθωτοί και συνταξιούχοι χωρίς να το καταλάβουν

Συνελήφθη ληστής που είχε ρημάξει σπίτια στη Νέα Φιλαδέλφεια

Με τη διοίκηση του Ιωνικού συναντήθηκε η Λαϊκή Συσπείρωση

Νίκησε και τον Ηλυσιακό ο Ιωνικός

Συνέλευση και εκλογές στην Πολιτιστική Αναγέννηση

Δημοφιλέστερα άρθρα

Άρχισε να μοιράζει προεκλογικά «καθρεφτάκια» και «βόλτες τις γειτονιές» ο Βασιλόπουλος

Η «Λαϊκή Συσπείρωση» επιτίθεται...

Εκδήλωση των «Πρασίνων» για τα ρέματα της Αττικής

Έχασε ο Ιωνικός - Θα ήταν μόνος πρώτος

Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία: Για μια... χούφτα κουκουλοφόρους διέλυσε τη συγκέντρωση η Αστυνομία

Υποψηφίους ανακοίνωσε το «Ξανά Μαζί»

Δυο κενές θέσεις στον βρεφικό σταθμό στη Νέα Χαλκηδόνα

Σε έρευνα για τους πιο αποτελεσματικούς δήμους του 2017, ο δικός μας, φυσικά, δεν υπάρχει πουθενά!

Κι όμως: Μπορείτε να έχετε δικό σας σπίτι, εντελώς δωρεάν! Δείτε τις προϋποθέσεις

Χωρίς «Πράσινη» υποψήφια οι δημοτικές εκλογές της πόλης μας

Παραιτήθηκε η Νανή Πολίτου από δημοτική σύμβουλος - Στη θέση της η Δανάη Εμμανουήλ

Με Τσίπρα, ή χωρίς;

Oxfam: Οι 26 πιο πλούσιοι άνθρωποι στον κόσμο έχουν περιουσία ίση με αυτή του φτωχότερου 50%

Τι γράφει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τη Συμφωνία των Πρεσπών

Οι Πρέσπες και η εξίσωση των Δυτικών Βαλκανίων

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Η Επαναστατική Κίνηση για το στέκι νεολαίας
Xρήστης: GeorgeAEK
Εγώ περιμένω για να σας κρίνω αποδείξεις ότι αγαπάτε και ενδιαφερόσαστε πράγματι για την πόλη. Περιμένω οπότε να εκφράσετε την ικανοποίηση σ...

Η Επαναστατική Κίνηση για το στέκι νεολαίας
Xρήστης: απολογισμος
...λιγα λογια κ καλα. ελπιδοφορα φαινεται η κινηση σας και με προοπτικη. υπαρχει ενα πολιτικο κενο στον δημο μας, πολυ σημαντικο κ αυτο πρε...

Έκοψε την πίτα της η τοπική Νέα Δημοκρατία
Xρήστης: Βρε σεις
Τον Στέφανο τι τον μπλέκετε με τους υπολοίπους; Να τον κάψετε θέλετε;...

Η Επαναστατική Κίνηση για το στέκι νεολαίας
Xρήστης: @Ανωνυμος (15/02/2019 12:05)
Άκου καραγκιοζάκο. Η ΑΕΚ και ο κόσμος της ποτέ δεν ασχολείται με επαναστάτες του γλυκού νερού και πουθενάδες. Ξεστραβώσου μήπως κατανοήσεις ...

Βασίλης Τριχιάς
Xρήστης: Dafopulos kostas
Εξαιρετικός, τον είχα καθηγητή 86’-89’ τα συλλυπητήρια μου...

Η Επαναστατική Κίνηση για το στέκι νεολαίας
Xρήστης: Κώστας
@12:05 Το βλακόμετρο βαράει 1000 μόλις φυσάς... Δεν έχεις καμία επαφή με την πραγματικότητα και το αποδεικνύεις κάθε μέρα κατά φαντασία επαν...

Έκοψε την πίτα της η τοπική Νέα Δημοκρατία
Xρήστης: Ανωνυμος
@11.05 Το βασικό είναι το πρώτο που αναφέρεις! Η δε οποιαδήποτε διαφωνία σε στέλνει σπίτι σου και όχι σε ανταγωνιστικό στρατόπεδο! Τώρα τα π...

Η «Λαϊκή Συσπείρωση» επιτίθεται...
Xρήστης: Ανώνυμος
@12.26 Για την ΚΚΕ είμαι σίγουρος και δεν χρειάζεται καμμιά πισινή! Άλλο το ΚΚΕ και άλλο το οποιοδήποτε "αριστερό" κόμμα!...

Έκοψε την πίτα του ο τοπικός ΣΥΡΙΖΑ
Xρήστης: Mπερδεύτηκα λίγο με μια φωτογραφία
Νόμιζα ότι ήταν από παλαιότερη εκδήλωση του τμήματος Γυναικών της ΝΔ....

Η «Λαϊκή Συσπείρωση» επιτίθεται...
Xρήστης: Γκεημ Οβερ
@Ανωνυμος (14/02/2019 15:15) Μην ε'ισαι τ'οσο σ'ιγουρος. Κρ'ατα πισιν'η....

Η Επαναστατική Κίνηση για το στέκι νεολαίας
Xρήστης: Μάξι Μιλιανός ®o V Εσπiέρος
@ Κομμουνιστική Τάση (Επαναστατική Κίνηση) Παρά τις κοινοβουλευτικές αυταπάτες που καλλιεργείτε γενικώς... Παρά το ότι μέχρι το δημοψήφισμα ...

Η Επαναστατική Κίνηση για το στέκι νεολαίας
Xρήστης: Ανωνυμος
Παιδιά προχωράτε! Ο άνθρωπος με τα χίλια πρόσωπα σας έδωσε το οκ! Για φανταστείτε οι ψηφοφόροι της πόλης μας! Για ότι θέλουμε να φτιάξουμε...

Έκοψε την πίτα της η τοπική Νέα Δημοκρατία
Xρήστης: Ανωνυμος
@23.43 Η κεντροδεξιά είναι διασπασμένη και στην κεντρική πολιτική σκηνή! Έχεις πανικοβληθεί επειδή παρά τα όσα έγιναν αποτελεί ένα από τα φα...

Η «Λαϊκή Συσπείρωση» επιτίθεται...
Xρήστης: Ανωνυμος
@18.48 Ο ηλίθιος ζει ανάμεσα μας ! Δεν θα σε πείσει τίποτα το διαφορετικό από αυτό που σου έβαλαν μέσα στο κεφάλι σου μετά από τόσα χρόνια π...

Η Επαναστατική Κίνηση για το στέκι νεολαίας
Xρήστης: Το ρεζουμέ.
Κόπηκε η εξ αριστερών υπερεπαναστατική κριτική των λαϊφσταλιστών του τσε γκεβάρα και μπήκαν σε συζήτηση πως θα λειτουργήσει το νέο στέκι. Ο ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©