Πού χάθηκαν οι αγανακτισμένοι (και οι φίλοι τους);

Δημοσιεύτηκε στις 24/11/2015 στην κατηγορία Παρεμβάσεις  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Του Νίκου Μαραντζίδη

 

Η​​ ιστορία είναι λίγο πολύ γνωστή σε όλους. Το «κίνημα των αγανακτισμένων» ξεκίνησε στις 25 Μαΐου 2011 ως διαμαρτυρία ενάντια στην ψήφιση των μέτρων λιτότητας του μνημονίου και διήρκεσε σχεδόν δύο μήνες, μέχρι τα τέλη Ιουλίου. Και στη συνέχεια όμως, μια σειρά από κινητοποιήσεις, όπως τα γεγονότα της 28ης Οκτωβρίου 2011, που είχαν ως αποτέλεσμα τη διάλυση της παρέλασης στη Θεσσαλονίκη, συνδέονται με το κίνημα αυτό.
 
Οι «αγανακτισμένοι» εξέφρασαν ένα συλλογικό αίσθημα κοινωνικής αδικίας, εξαιτίας των σκληρών μέτρων του μνημονίου, ενάντια στο οποίο εξεγέρθηκαν. Προχώρησαν όμως και παραπέρα, καλώντας τη χώρα να αναζητήσει τον δρόμο της «πραγματικής δημοκρατίας», που θα έδινε πίσω τη χαμένη λαϊκή κυριαρχία και εθνική αξιοπρέπεια. Αν και εξέφραζαν ένα μείγμα από πολύ διαφορετικά ιδεολογικά ρεύματα, από την άκρα αριστερά έως την άκρα δεξιά, οι Ελληνες αγανακτισμένοι κατάφεραν να υποτάξουν τις διαφορές τους και να ενωθούν απέναντι στον κοινό εχθρό, που υποτίθεται πως ήταν οι μνημονιακές ελίτ και οι ξένοι δανειστές.
 
Χάρη στο μέγεθός τους και στην πρωτοτυπία των συγκεντρώσεών τους (χωρίς κομματικές σημαίες και κομματικά ελεγχόμενους κεντρικούς ομιλητές), κυριάρχησαν ως θέμα στα μέσα ενημέρωσης (τόσο στα παραδοσιακά όσο και στα νέα μέσα κοινωνικής δικτύωσης) και άγγιξαν τις ευαίσθητες ιδεολογικές χορδές της πλειοψηφίας των πολιτών. Σύμφωνα με τις έρευνες κοινής γνώμης, το 90% των Ελλήνων είχαν θετική στάση έναντι του κινήματος των αγανακτισμένων και ένας στους τέσσερις πολίτες δήλωνε πως είχε συμμετάσχει στις κινητοποιήσεις τους.
 
Οι αγανακτισμένοι πέτυχαν να συνδυάσουν υλιστικές διεκδικήσεις (ενάντια στις περικοπές και στις αυξήσεις των φόρων) με ισχυρές και βαθιές ηθικές επικλήσεις (η διεκδίκηση της αξιοπρέπειας και της εθνικής ανεξαρτησίας). Αυτή ήταν και η μεγάλη επιτυχία του κινήματός τους. Ουσιαστικά, όπως αρκετοί μελετητές έχουν επισημάνει, οι αγανακτισμένοι μετέτρεψαν την αντίθεσή τους στο μνημόνιο από οικονομική (ή συντεχνιακή) υπόθεση σε κοινωνικο-πολιτισμική διαμαρτυρία, βασισμένη στην ιστορία και στην ηθική. Γι’ αυτό, εξάλλου, και το μνημόνιο δεν χαρακτηρίστηκε από αυτούς απλώς ως μία λανθασμένη οικονομική επιλογή, αλλά ως μια συνειδητή πολιτική πράξη που είχε στόχο την υποδούλωση της χώρας μας στα ξένα συμφέροντα. Η ηθικής φύσεως αυτή ρητορική επέτρεψε ουσιαστικά σε όλους τους πολίτες να δουν τον εαυτό τους ως μέρος του κινήματος. Αλλωστε, όπως ο πολιτικός επιστήμονας Bruce Jones έχει υποστηρίξει, ακόμη κι όταν οι άνθρωποι ενεργούν με τον πλέον εγωιστικό τρόπο έχουν ανάγκη να φαντασιώνονται ανιδιοτελή κίνητρα.
 
Οι αγανακτισμένοι επηρέασαν τις πολιτικές εξελίξεις με τρόπο καθοριστικό. Το πολιτικό σύστημα μετά τα γεγονότα του Οκτωβρίου 2011 οδηγήθηκε με μεγάλη ταχύτητα στην αποσύνθεση. Η κυβέρνηση Παπανδρέου έπεσε, και η νέα κυβέρνηση Παπαδήμου, παρά τη διευρυμένη κοινοβουλευτική της παρουσία, υπήρξε ασταθής. Το σταθερό δικομματικό πλαίσιο της μεταπολίτευσης γκρεμίστηκε μέσα σε λίγους μήνες.
 
Τον Μάιο του 2012, οι εκλογές ανέδειξαν ένα κοινοβουλευτικό τοπίο ακραίου και πολωμένου πολυκομματισμού. Στις εκλογές εκείνες οι αντιμνημονιακές δυνάμεις κέρδισαν το 61% των ψήφων (ποσοστό σχεδόν ίδιο με αυτό του «όχι» του δημοψηφίσματος).
 
Από εκεί και ύστερα οι αγανακτισμένοι εξαφανίστηκαν. Κατά μία έννοια, έγιναν και αυτοί θύματα της επιτυχίας τους, όπως θα έλεγε και ο νυν υπουργός Οικονομικών. Είναι αλήθεια πως αρκετοί από τους κινητοποιημένους εκείνης της περιόδου απολαμβάνουν σήμερα θέσεις ευθύνης (και εξουσίας) στον κυβερνητικό συνασπισμό των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Γενικότερα, η αφομοίωση από τους μηχανισμούς του κοινοβουλευτισμού και της εκτελεστικής εξουσίας και η διεκδίκηση των κρατικών θέσεων ως λείας υπήρξε για κάποιους από τους πρώην εξεγερμένους μια διαδικασία κυνική και αδίστακτη.
 
Το χειρότερο χτύπημα στους αγανακτισμένους αποτέλεσε, βέβαια, η συνθηκολόγηση του τρίτου μνημονίου, μετά μάλιστα τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, που αποτέλεσε το κρεσέντο της αντιμνημονιακής πάλης. Σε εκείνη ακριβώς τη στιγμή καταγράφηκε μια βαθιά ιδεολογική ήττα και αποκαλύφθηκε, στα έκπληκτα μάτια πολλών πολιτών που είχαν πιστέψει το αντίθετο, η επικίνδυνη αυταπάτη που καλλιεργήθηκε στις πλατείες. Για να το πούμε με απλά λόγια: οι αγανακτισμένοι δεν υπάρχουν πια γιατί, τόσο αυτοί όσο και οι οργανικοί τους διανοούμενοι που σκόρπισαν πλέον στους πέντε ανέμους (ή ανέλαβαν θέσεις εξουσίας στη μνημονιακή πλειοψηφία), ηττήθηκαν κατά κράτος τόσο στο πεδίο της ιδεολογίας όσο και στο πεδίο του πραγματισμού. Οι πιο ευφυείς ή κυνικοί αναγνωρίζουν τα προγενέστερα λάθη τους και αλλάζουν σελίδα. Οι πιο συνεπείς ή νάρκισσοι επιχειρούν να ανασυγκροτηθούν και κυρίως να βρουν τρόπους να ανακάμψει το ταπεινωμένο από την αποτυχία φρόνημά τους. Δεν θα είναι πολύ εύκολο νομίζω.
 
Η συντριβή των αγανακτισμένων στο επίπεδο της ιδεολογίας είναι ένα θετικό σημάδι για το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας. Ομως δεν φτάνει. Χρειάζεται να συγκροτηθεί ένα θετικό κίνημα πολιτών που θα επαναφέρει τη χώρα στις ράγες του ευρωπαϊκού ορθολογισμού και του Διαφωτισμού. Ενα τέτοιο κίνημα πολιτών δεν είναι υπόθεση των πλατειών του λαϊκισμού.
* Ο κ. Νίκος Μαραντζίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα.
Η Καθημερινή

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι

«Εμείς κάνουμε κουμάντο»

Στις 28 Αυγούστου η ορκωμοσία του νέου δημάρχου και δημοτικού συμβουλίου

Έτσι θα διοικούνται οι δήμοι από τον Σεπτέμβριο

Οι τελικές αποφάσεις τη κυβέρνησης προσδιορίζουν το εύρος της συνεργασίας Βούρου- Γρετζελιά

Ο Βούρος παίζει «κατενάτσιο» και περιμένει τον Θεοδωρικάκο

Γκρίνιες, παράπονα και τριβές στην «Πολιτών Πολιτεία» για την κατανομή των αρμοδιοτήτων

Ο τοπικός ΣΥΡΙΖΑ ευχαριστεί και δεσμεύεται

Πώς ψήφισε χθες η Φιλαδέλφεια κι η Χαλκηδόνα

Σαββατοκύριακο στο ΠΠΙΕΔ με «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας»

Καταστροφή του περιπτέρου της στην πλατεία Πατριάρχου καταγγέλλει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ

Την Πέμπτη η εκδήλωση του ΚΚΕ στο Α' ΚΑΠΗ

Εάν ψηφίζεις ΣΥΡΙΖΑ, σταυρώνεις και τη Φιλαδελφειώτισσα Ειρήνη Γκαμάτση

Ο Γιάννης Χλωρός αναλαμβάνει τον Άτταλο

Βούρος: «Ματαιοπονεί και αποδεικνύεται ολίγιστη» η ομάδα Βασιλόπουλου

Η Αλήθεια Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Τελευταία σχόλια

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: Για να είμαστε δίκαιοι
Ο Ηλίας Τάφας ήταν επιλαχών στο δημοτικό συμβούλιο της Γαϊτανά, και μπήκε τους τελευταίους λίγους μήνες της θητείας της αντικαθιστώντας κάπο...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: Γιάννη Βούρο μην αφήσεις την ευκαιρία να πάει χαμένη
Ο Βούρος δέχτηκε ένα ανέλπιστο δώρο. Με την αλλαγή της κυβέρνησης και τις τροποποιήσεις που αυτή έφερε στη λειτουργία των δήμων δεν έχει απ...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: Αχαριστία;
Αληθεύει ότι Γραμματέας του Δήμου θα παραμείνει η ίδια που είχε κι ο Βασιλόπουλος; Δεν μπορούσε να αξιοποιήσει κάποιον από τα στελέχη της πα...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: Επιτέλους!!! ΑΡΙΣΤΕΙΑ ξανά!!!
Ένα πράγμα που χαίρομαι είναι ότι φύγανε επιτέλους οι μαδουροκατσαπλιάδες από το Δήμο και αρχίζει να εφαρμόζεται ξανά η αριστεία, από τους ν...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: ανωνυμος
Ευκαιρια ν' ακουσουμε και τη φωνη του Ταφα. Γιατι στη προηγουμενη θητεια του επί Γαϊτανα ηταν τεσσερα χρονια μουγκαφον....

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: Lyudmila Pavlichenko
@21/08/2019 11:50 Θα προσπαθήσουν (και αυτού) να του χρυσώσουν το χάπι ότι θα γίνει αργότερα αντιδήμαρχος την χρονιά των εγκαινίων της Αγια...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: Γεωργαμλης
Θα μας κανει την τιμη να παρισταται ως προεδρος ο κ.Γεωργαμλης; Δεν το συνηθιζει να παιρνει μερος στα δημοτικα συμβουλια. Για να δουμε αν.θα...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: ΦιλΧαλκ
Όνειρα που έμειναν όνειρα Ταξίματα που εξαϋλώθηκαν Για τις πλειοψηφίες θα χρειάζονται ανώτερα μαθηματικά...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: Ανώνυμος
Φήμες λένε ότι ήδη έχει γίνει παραγγελία στα φαρμακεία της πόλης για χιλιάρια depon αναβράζοντα σε μεγάλες ποσότητες για όσους ζαλίζονται με...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: Ντροπή!
Τον Σωτηράκη πουθενά; Δεν ντρέπεστε καθόλου ήθελα να ήξερα! Τόσο αγώνα έκανε με Κανταρέλη και τον πετάξατε σαν στυμένη λεμονόκουπα; Γιατί κύ...

«Εμείς κάνουμε κουμάντο»
Xρήστης: ΟΥΓΚΑΝΟΣ
@Διαμαντής (21/08/2019 08:18) Πρέπει να αποφασίσετε ή να μην αποφασίσετε αν θα ανεβάζετε σχόλια που περιέχουν ύβρεις. Πιστέψτε με, μπορώ να ...

Ανακοινώθηκε ο Γεωργαμλής για πρόεδρος ΔΣ- Τάφας, Κανταρέλης αντιδήμαρχοι
Xρήστης: ΟΥΓΚΑΝΟΣ
Εγώ είχα ακούσει ότι ο κος Τάφας δεν ήθελε να αναλάβει την αντιδημαρχία Οικονομικών, επειδή δεν είναι το αντικείμενό του και ότι ήθελε μόνο ...

«Εμείς κάνουμε κουμάντο»
Xρήστης: Διαμαντής
@21.36 Νομίζω πράγματι ότι το "νοημοσύνη αμοιβάδας" είναι υπερβολικό. Δεν φτάνεις ως εκεί. Γράφεις τρία σχόλια ως διαφορετικό πρόσωπο μέσα σ...

«Εμείς κάνουμε κουμάντο»
Xρήστης: @Ανώνυμος (20/08/2019 16:03)
Και εμείς έχουμε το δικαίωμα να εκφράσουμε την άποψή μας για αυτό το σκεπτικό όταν μάλιστα το θεωρούμε εντελώς παράλογο. Εσύ τι ζόρι τραβάς ...

«Εμείς κάνουμε κουμάντο»
Xρήστης: Ανώνυμος
@22:51 Eίχε ένα συγκεκριμένο σκεπτικό ο διαχειριστής της ιστοσελίδας για τον λόγο που στήριξε Αριστείδη τη δεύτερη Κυριακή, τον οποίο και...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©